Nowa sytuacja

Złość

Człowiek chętniej przypisuje negatywny stan rzeczy, który go dotyczy, uwarunkowaniom zewnętrznym, na które nie ma wpływu, niż własnej postawie i wynikającym z niej działaniom.

Pracownicy liniowi narzekali na zarobki niewystarczające do życia na poziomie, jaki według nich im się sprawiedliwie należał. Porównywali się do kadry menedżerskiej i własnych potrzeb. Mieli poczucie, że zostali oszukani przez system, że ludzie, którzy mieli kontakty, nieuczciwie dorabiali się fortun, okradając ich z tego, co im się należało. Byli mocno skupieni na przeszłości, na warunkach, jakie zapewniał dawny system. Z nowego chętnie przyjmowali bogactwo w sklepach, równocześnie odrzucając zasady wolnorynkowej konkurencji.

Informacja przekazywana im przez menedżerów, w tym najwyższego szczebla, była odrzucana jako manipulacyjna i pochodząca od ludzi, którzy korzystali z układów niedostępnych dla pracowników liniowych, których z kolei – ze względu na ich uczciwość – ci pierwsi i tak by nie przyjęli do swego grona.

W celu poprawy stosunków w firmie został zorganizowany cykl spotkań z konsultantem zewnętrznym, których celem było doprowadzenie do urealnienia postrzegania aktualnej rzeczywistości rynkowej poprzez dostarczanie faktów popieranych niezaprzeczalnymi dowodami. 

Porozumienie wymaga sprawnego systemu komunikacji i rzetelnej informacji.

Ludzie wypełniają luki wiedzy o zdarzeniach w oparciu o własne zrozumienie sytuacji.

Niemalże od samego początku procesu pozyskiwania informacji o aktualnym stanie rzeczy w firmie ujawnił się problem systemu i umiejętności komunikacji. Nieodpowiedni co do treści i/lub formy przepływ informacji prowokuje do tworzenia informacji, czym wspiera powstawanie plotek mających demoralizujący wpływ na pracowników. Odpowiedzią na tego rodzaju problem jest uświadomienie każdemu, co, komu, kiedy i w jakiej formie może przekazać oraz kiedy, od kogo i w jakiej formie otrzyma informację zwrotną.

Sugestie naprawy

Człowiek chętniej przypisuje negatywny stan rzeczy, który go dotyczy, uwarunkowaniom zewnętrznym, na które nie ma wpływu, niż własnej postawie i wynikającym z niej działaniom.

Nie ulega kwestii, że sytuacja ekonomiczna w kraju znacząco się zmieniła pod wieloma względami, stwarzając trudniejsze warunki niż te z poprzedniego systemu. Nowy stan rzeczy, w dużej mierze charakteryzujący się chaotyczną swobodą podszywającą się pod demokrację, zaskoczył większość ludzi. Nie było procesu przygotowawczego do funkcjonowania w gospodarce wolnorynkowej. Wiele osób znalazło się w bardzo trudnej sytuacji, za którą obwiniali i wielu dalej obwinia państwo, system, los, unikając poczucia, że sami coś zaniedbali, że ich sytuacja w dużym stopniu jest wynikiem ich własnej postawy i wynikających z niej działań. 

Niestety, dopóki człowiek nie przyjmie odpowiedzialności za swoje losy dopóty nie będzie podejmował żadnych racjonalnych działań korygujących. 

Pierwszym działaniem podjętym po konsultacjach z zarządem było uświadomienie pracownikom realiów rynkowych poprzez zaprezentowanie im racjonalnych faktów. Proces ten zawsze budzi duże emocje, ponieważ jest związany ze zmianą przekonań prowadzącą do przyjęcia odpowiedzialności za własne losy, co zmusza do wielu aktywności, których ludzie chętnie by uniknęli. 

Ważnym elementem uświadomienia kadry menedżerskiej była kwestia jej obowiązków wobec firmy i pracowników polegająca na eliminowaniu destruktywnych zachowań i kształtowaniu pozytywnych postaw pracowniczych między innymi poprzez przykład własnego zaangażowania. 

Każdy człowiek buduje sobie wyobrażenie o świecie i poprzez nie go postrzega.

Personalne teorie na temat świata i ludzi stanowią filtry do tego, co i jak postrzegamy i zapamiętujemy.

To, jak ludzie postrzegają świat, jest kluczowe dla ich postępowania. Ze względu na wychowanie w innym systemie oraz na przyjęcie przekonań pozwalających usprawiedliwić swoją trudną sytuację ludzie wypracowali sobie obraz świata, w którym dobry personalny stan rzeczy można sobie zapewnić jedynie działaniami niezgodnymi z etyką, czyli poprzez nieuczciwość, kumoterstwo, przekupność itp. Pracownicy wykreowali w sobie przekonanie, że cały system władzy jest skorumpowany. 

Ważnym działaniem w procesie uświadamiania obecnych realiów rynkowych było podważenie destruktywnych przekonań i zaszczepienie przekonań bardziej konstruktywnych wbrew przykładom idącym z samej góry państwowej władzy, że nieuczciwość i brak etyki popłaca. Jest to proces trudny i dla zapewnienia jego skuteczności wymaga rozłożenia w czasie na etapy stopniowego wprowadzania i ugruntowywania nowych postaw. Zakłócenie systematyczności może zburzyć nawet dobrze rozpoczęty proces. 

Ludzie naginają interpretację napływającej informacji do własnych schematów postrzegania świata.

Samo dostarczanie rzetelnej informacji przez osoby z wewnątrz organizacji jest niewystarczające w sytuacji negatywnej wizji firmy i świata w ogóle, gdyż będzie ona traktowana negatywnie wybiórczo. Ludzie będą przyjmowali te informacje, które potwierdzają ich wyobrażenie o świecie i odrzucali jako kłamliwe, zmyślone lub przypadkowe te, które ich wizji zaprzeczają. Jest to sytuacja negatywnego zapętlenia, które trzeba najpierw przerwać, aby móc rozważać obiektywnie podawaną informację.

Aby ludzie uwzględnili informację niezgodną z ich modelem świata, musi ona znacząco od tego modelu odstawać i zawierać w sobie potencjał istotnych dla nich konsekwencji.

W cyklu spotkań zostały podane ludziom fakty wraz z obiektywnymi dowodami dotyczącymi sytuacji rynkowej firmy oraz pokazano im, jak to się odnosi do nich samych. Zostały wspólnie rozpatrzone konsekwencje, często bardzo negatywne, różnych preferowanych przez pracowników strategii postępowania oraz możliwości jak najbardziej pozytywnych rozwiązań dla zgłaszanych problemów. W trakcie dyskusji wszelkie zastrzeżenia i kontrargumenty były sprowadzane do potwierdzonych faktów bez odwoływania się do konieczności zaufania.

Zagadnienia: zarządzanie, hr, kompetencje menedżerskie, kadry print