Kontrakty menedżerskie – umowy z kadrą zarządzającą

blank

Formy i metody zawierania i wynagradzania

Formy i metody zawierania i wynagradzania Kontrakty menedżerskie od strony podmiotowej są umowami zawieranymi z kadrą kierowniczą, w których treści (poza ewentualnym zakresem uprawnień i obowiązków oraz podstawą wynagrodzenia) zawarte są postanowienia dotyczące sposobu i warunków sprawowania funkcji, zakazów konkurencji, dodatkowych świadczeń niepieniężnych i pieniężnych, tajemnicy handlowej i przemysłowej, zabezpieczeń majątku i inne. Kontraktami menedżerskimi są też nazywane swoiste umowy przedwstępne zawierane z kandydatami do zarządów spółek bądź „dyrektorami”, którym ma być powierzone kierowanie przedsiębiorstwem, a określającymi uprawnienia w okresie przed wyborem do zarządu czy też powierzeniem funkcji oraz warunki tego wyboru bądź powierzenia. Dopuszczalne formy zawierania kontraktów menedżerskich Kontrakt menedżerski może być zawierany zarówno w formie umowy o pracę jak i umowy zlecenia, należy jednak stwierdzić, że jest on mając na uwadze przedmiot umowy, umową nienazwaną. Zgodnie bowiem z art. 740 Kodeksu Cywilnego przez umowę zlecenia, przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Tymczasem prawidłowo zawarty kontrakt menedżerski stanowi o sposobie wykonywania funkcji korporacyjnych i prowadzeniu spraw spółki. Wiąże się to z wykonywaniem czynności faktycznych i wynikających ze stosunków spółki (tzw. czynności korporacyjnych) oraz wykonywaniem uprawnień osobistych (np. przez czynność głosowania). Tym niemniej przepisy o umowie zlecenia mogą być stosowane z mocy art. 750 KC w takim zakresie, w jakim umowa menedżerska będzie umową o świadczenie usług. O charakterze zobowiązań będzie przesądzać jednak treść umowy, statut / umowa spółki, regulamin zarządu i uchwały Rady Nadzorczej oraz Walnego Zgromadzenia / Zgromadzenia Wspólników. Zarówno umowa zlecenia jak i umowa o pracę mogą być przez kontrakt menedżerski przewidziane i zostać zawarte niejako w jego wykonaniu. Sformułowanie kontraktu menedżerskiego w dużym stopniu zależeć będzie zarówno od wybranego prawa właściwego jak i od rodzaju stanowiska obejmowanego przez osobę podpisującą umowę. Tak jak w przypadku członków zarządu spółki oraz dyrektorów zarządzających przedsiębiorstwem jego zakładem lub oddziałem, można bowiem mówić zarówno o podpisywaniu umów opartych o prawo pracy, cywilne czy też prawo handlowe tak w przypadku innej kadry kierowniczej dopuszczalne będzie zawarcie jedynie umowy o pracę. Członek Zarządu może bowiem wykonywać swoje funkcje zarówno w oparciu o umowę o sposobie i zakresie wykonywania zarządu, umowę zlecenia zarządu lub zlecenia prowadzenia spraw oraz umowę o pracę zawartą na czas określony (z wyjątkiem prezesa zarządu gdzie trudno mówić o charakterystycznym dla umowy o pracę stosunku podporządkowania przy wykonywaniu obowiązków). Podobnie dyrektor zarządzający przedsiębiorstwem jego zakładem lub oddziałem będący jednocześnie prokurentem spółki może wykonywać swoje obowiązki zarówno w oparciu o umowę o warunkach wykonywania prokury, umowę zlecenia prokury lub zlecenia zarządu oraz umowę o pracę. W innych przypadkach zawsze umowa zlecenia może być uznana przez sąd pracy na wniosek zatrudnionego za umowę o pracę. Postanowienia kontraktu menedżerskiego w zakresie wynagrodzeń Postanowienia kontraktu menedżerskiego zawartego pomiędzy spółką a osobą fizyczną mogą zawierać kolejno trzy tytuły wynagrodzeń: - wynagrodzenie z tytułu wykonywania funkcji, - świadczenia pieniężne (dywidenda) lub niepieniężne (np. w postaci akcji gratisowych) z zysku, - dodatkowe świadczenia niepieniężne. Żadne z w/w wynagrodzeń nie musi być jednak wynagrodzeniem z umowy o pracę lub wynagrodzeniem z umowy zlecenia, o którym stanowił art. 6 ust 1 pkt. 4) i ust 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprawdzie od dnia 13 stycznia 2000 tj. wejścia w życie ustawy z dnia 23 grudnia 1999r. zmieniającej ustawę wyżej przywołaną zmieniony pkt. 4) ust. 1 art.6 objął obowiązkowym ubezpieczeniem również osoby wykonujące pracę na podstawie innej umowy o świadczenie usług, do której w/g k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jeżeli jednak tylko właściwe uchwały Zgromadzenia i Rady Nadzorczej (a nie umowa) przewidują wypłatę wynagrodzeń wyłącznie z tytułu pełnienia funkcji w zarządzie lub wykonywaniu prokury a powierzone obowiązki nie wykraczają poza wykonywanie zarządu lub prokury to wypłata wynagrodzenia nie będzie wypłatą z umowy o świadczenie innych usług, do których stosuje się przepisy k.c. o zleceniu na podstawie art. 750 k.c. w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, lecz umową nienazwaną o określenie sposobu i warunków wykonywania funkcji korporacyjnej zarządcy. Wynagrodzenie bowiem wynikać będzie (tytuł – podstawa wypłaty) nie z umowa a z aktu korporacyjnego. Jednocześnie w oparciu o zapis art. 16 ust. 1 pkt. 38 i 38a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z 15 lutego 1992 (DZ. U. Nr 21, poz. 86 z późniejszymi zmianami) mówiący, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodu wydatki związane z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowców (akcjonariuszy) lub członków spółdzielni nie będących pracownikami w rozumieniu odrębnych przepisów i wydatki na rzecz wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji, można przyjąć, iż wydatki ponoszone przez Spółkę na rzecz członków zarządu będących jednocześnie udziałowcami Spółki, o ile wypłacane są one z tytułu wykonywania funkcji w zarządzie, będą stanowiły dla Spółki koszt uzyskania przychodu na zasadach ogólnych. Często dla obydwu stron umowy jednym z ważniejszych punktów wynagrodzenia członków zarządu spółki są świadczenia pieniężne lub niepieniężne z zysku. Członek zarządu uzyskując dywidendę z tytułu udziału w zysku osoby prawnej – spółki płaci bowiem jedynie ryczałtowy podatek dochodowy w wysokości stawki 20 % osiągniętego przychodu (począwszy od 1 stycznia 2001 roku ryczał ten ma wynosić 10%) który nie łączy się z pozostałymi przychodami podlegającymi opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Spółka przekazując członkom zarządu wynagrodzenie uzależnione od dochodu spółki i z jej zysku netto lub finansowane z zysku udziały bądź akcje z jednej strony mobilizuje zarząd do spoglądania na sprawy spółki z punktu widzenia udziałowców a z drugiej uzyskuje niezwykle tani instrument wynagradzania. Akcje / udziały przekazywane członkom zarządu mogą być bowiem przekazywane po cenie nominalnej będącej często wielokrotnie niższej od ich rzeczywistej wartości. Kolejnym z wymienionych składników wynagrodzenia osoby podpisującej kontrakt menedżerski mogą być dodatkowe świadczenia niepieniężne. W przeważającej części nie muszą one jednak w ogóle przyjąć formy wynagrodzenia obciążonej podatkiem dochodowym zgodnie z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wprawdzie zasadą jest, że za przychód uważa się również wartość dodatkowych świadczeń nieodpłatnych lub świadczeń częściowo odpłatnych lecz przekazane w sposób prawidłowy stanowić mogą obowiązki oraz narzędzia przekazane osobie podpisującej kontrakt w celu wykonywania powierzonych zadań lub funkcji. Oczywiście za częściowe użytkowanie powierzonych narzędzi do celów osobistych podpisujący umowę musi być obciążany częścią kosztów ich użytkowania. Chyba że właśnie staną się one świadczeniami niepieniężnymi – wynagrodzeniem podlegającym opodatkowaniu. Kontrakty menedżerskie /akty związane/ 1. Statut S.A. umowa spółki z o.o. 2. Regulamin Rady Nadzorczej. 3. Regulamin Zarządu. 4. Regulamin Organizacyjny. 5. Regulamin funduszu celowego nagród z zysku. 6. Regulamin funduszu celowego akcji menedżerskich. 7. Regulamin funduszu celowego umorzeń / odkupu akcji. 8. Regulamin przydziału akcji menedżerskich. 9. Regulamin pracy. 10. Regulamin wynagradzania pracowników. 11. Regulamin premii motywacyjnej. 12. Regulamin profilaktycznej opieki medycznej. 13. Regulamin pracowniczego / międzyzakładowego funduszu emerytalnego. 14. Regulamin informacji chronionej (tajemnicy przedsiębiorcy) – ochrony danych osobowych (zbiorów).